Kedim Hangi Irk? Melez Kediler, Tüy Desenleri ve İpuçları

Kedinizin nereden geldiğini bilmiyorsanız, "Kedim hangi ırk?" sorusunun en olası cevabı şudur: belirli bir ırk değil. Evcil kedilerin çoğu rastgele çiftleşmelerden doğmuş, kısa ya da uzun tüylü ev kedileridir; halk arasında bunlara "sokak kedisi" ya da "melez" denir. Çizgiler, turuncu tüy veya beyaz patiler ırkı değil, rengi ve deseni anlatır. Kafa yapısı, kulaklar, tüy uzunluğu ve vücut tipi soylu atalara işaret edebilir, ama bunu kesin olarak yalnızca bir yetiştiricinin belgeleri doğrular.

Kedilerin çoğu melezdir ve bunda bir sorun yok

Irk, belirli özellikleri sabitlemek için bilinçli olarak yetiştirilen ve kuşaklar boyunca bir kedi federasyonunda kayıt altına alınan bir topluluktur. Evlerde, barınaklarda ve sokakta yaşayan kedilerin çoğunun ardında böyle bir geçmiş yoktur. Anne babaları tesadüfen karşılaşmıştır, onların anne babaları da öyle.

Veteriner hekimler ve barınaklar bu kedileri genellikle tüy uzunluğuna göre tanımlar:

• Kısa tüylü ev kedisi (İngilizcede "domestic shorthair", DSH): kısa, vücuda yatık tüyler. Açık ara en tanıdık ev kedisi.
• Orta tüylü ev kedisi (DMH): ikisinin arasında bir tüy, çoğu zaman daha gür bir kuyruk ya da hafif bir yele ile.
• Uzun tüylü ev kedisi (DLH): düzenli taranması gerekebilen uzun, dökümlü tüyler.

Bu adlar ırk değil, tanımdır. Sahiplendirme formundaki "kısa tüylü ev kedisi" ifadesi, karışık ya da bilinmeyen kökenli kısa tüylü bir kedi anlamına gelir. Kendi standardı olan tanınmış ırklar British Shorthair ya da American Shorthair ile aynı şey değildir.

Melez olmak bir kusur değildir. Rastgele çiftleşmelerden gelen kediler geniş bir gen havuzundan gelir, akla gelebilecek her şekilde, boyda ve karakterde olabilir ve herhangi bir soy kedi kadar sevgi dolu birer dosttur.

Irk mı, tüy deseni mi? Farkı nasıl anlarsınız

Kafa karışıklığının büyük kısmı, ırk gibi duran ama aslında tüyü anlatan adlardan kaynaklanır. Tekir, smokin kedi ya da calico bir kedi melez de olabilir, soy kedi de; bu kelimeler soy ağacını değil, tüyü anlatır.

İnsanların verdiği ad	Aslında neyi tanımlar
Tekir (tabby)	Çizgili, benekli ya da girdaplı bir desen; genellikle alında "M" işareti olur
Sarman (turuncu)	Bir tüy rengi; çoğu zaman tekir desenli
Smokin	Resmi kıyafeti andıran siyah beyaz tüy
Calico (üç renkli)	Beyaz, siyah ve turuncu lekeler bir arada
Kaplumbağa (tortie)	Az ya da hiç beyaz olmadan, karışık siyah ve turuncu
Colorpoint	Açık renk gövde; yüz, kulaklar, patiler ve kuyruk daha koyu

Burada yaygın olarak bilinen iki bilgi işe yarar. Calico ve kaplumbağa desenli kediler, turuncu ve siyah renk genlerinin aktarılma biçimi nedeniyle neredeyse her zaman dişidir. Sarman kediler ise daha çok erkektir, ama dişi sarmanlar da az değildir.

Colorpoint en yanıltıcı olanıdır. Siyam ve ona yakın birkaç ırkta tipiktir, bu yüzden bu desende bir kedi çoğu zaman Siyam sanılır. Oysa bu desen melez kedilerde de görülür; yani renk tek başına Siyam soyunu kanıtlamaz.

Irk tahmini için bakılan ipuçları

Kediniz alışılmadık görünüyorsa, ırklara özgü bazı özellikler atalarının bir kısmının nereden geldiğine dair fikir verebilir. Hiçbiri tek başına kanıt değildir ve melez kedilerin çoğu bir karışım gösterir.

Kafa ve yüz şekli

Kafa şekli ırktan ırka çok değişir. İran kedisi ve Exotic Shorthair yuvarlak kafalı, kısa burunlu ve basık yüzlüdür. Siyam ve Oriental uzun, kama biçimli bir kafaya ve ince bir buruna sahiptir. British Shorthair geniş, yuvarlak kafası ve dolgun yanaklarıyla bilinir. Melez kedilerin çoğu ikisinin arasında bir yerde durur; yüzleri ılımlıdır ve hiçbir ırk standardına tam uymaz.

Kulaklar

Kulaklar çok şey ele verebilir. Scottish Fold'un kulakları öne ve aşağı doğru katlanır. American Curl'ün kulakları geriye doğru kıvrılır. Devon Rex ve Sphynx'in kulakları çok büyük ve birbirinden uzaktır. Maine Coon ve Norveç Orman Kedisi'nin kulak uçlarında çoğu zaman tüy püskülleri olur. Pek çok melez kedide de bu püsküller bulunur, yani tek başlarına pek bir şey söylemezler.

Tüy uzunluğu ve dokusu

Kısa ve uzunun ötesinde, karıştırılması zor tüyler de vardır. Cornish Rex ve Devon Rex'in tüyleri yumuşak, dalgalı ya da kıvırcıktır. Sphynx tüysüz görünür, ama genellikle ince bir hav taşır. Maine Coon ve Norveç Orman Kedisi'nin soğuk iklimler için yapılmış, yoğun ve su itici bir kürkü, gür bir yelesi ve kabarık bir kuyruğu vardır.

Vücut tipi, boy ve kuyruk

Yetiştiriciler British Shorthair gibi tıknaz ve sağlam vücutlara "cobby", Siyam gibi uzun ve ince vücutlara "foreign" der. Maine Coon en iri evcil kedi ırklarından biridir. Kuyruk da önemlidir: Manx kuyruksuz ya da çok kısa kuyruklu olmasıyla, Japon Bobtail ise kısa ve kıvrık kuyruğuyla bilinir.

İri yapılı, tüyleri dağınık ve kulakları püsküllü bir kedinin geçmişinde biraz Maine Coon olabilir; ama iri ve tüylü bir melez kedi de tıpatıp aynı görünebilir. Bu yüzden dürüst cevapların çoğu "belki biraz … karışımıdır" diye biter.

Irkı kesin olarak nasıl öğrenirsiniz

Görünüş bir ırkı düşündürebilir, ama onu yalnızca belgeler doğrular.

1. Belgelere bakın. Bir yetiştiriciden alınan soy kedi normalde anne babasını ve önceki kuşakları gösteren bir pedigri ile gelir. Bu belge yoksa, ne kadar benzerse benzesin kedi kayıtlı bir soy kedi değildir.
2. Nereden geldiğini sorun. Barınak, gönüllüler ya da önceki sahibi anne baba hakkında bir şey biliyor olabilir; bu, bir fotoğraftan yapılan tahminden çoğu zaman daha faydalıdır.
3. Merak ediyorsanız bir DNA testi düşünün. Kediler için soy ve bazı genetik özellikler hakkında fikir veren DNA testleri vardır. Melez bir kedide tek bir ırk adı yerine karışık bir sonuç bekleyin.
4. Veteriner hekiminizle konuşun. Veteriner muayenede ırk belgeleyemez, ama hangi özellikleri gördüğünü ve bunlardan herhangi birinin kedinizin sağlığı için önemli olup olmadığını söyleyebilir.

Irk neden kedinizin kendisinden daha az önemli

Bir etiket istemek doğaldır ve ırklar hakkında biraz bilgi gerçekten işe yarar. Bazı ırk özellikleri sağlık sorunlarıyla yaygın olarak ilişkilendirilir: çok basık yüzler solunum ve göz sorunlarıyla birlikte görülebilir, katlanmış kulaklara yol açan gen de kıkırdak ve eklem sorunlarıyla ilişkilendirilir. Kedinizde bu özellikler varsa, veteriner hekiminiz bunları takip etmek isteyebilir.

Günlük bakımda ise kendi kedinizin alışkanlıkları herhangi bir ırk profilinden daha çok şey anlatır. Irkların şöhreti — "konuşkan" Siyam, "sakin" Ragdoll — garanti değil, eğilim anlatır ve her kedi birbirinden çok farklıdır. Kedinizin ne kadar yediğine, içtiğine, oynadığına ve uyuduğuna, onun için neyin normal olduğuna dikkat edin. Gürültülü nefes alma, kısılmış ya da sulanan gözler, tutukluk, zıplamaya isteksizlik ya da sizi endişelendiren başka bir değişiklik fark ederseniz, bunu ırka bağlamak yerine veteriner hekiminize başvurun.

Cat Translator'da Irk Tanımlama: eğlenceli bir ilk tahmin

Cat Translator, ek araçları arasında Ruh Hali Taraması ve Kedi İkizi'nin yanında Irk Tanımlama özelliğini de sunar. Kedinizin hangi ırka benzediğine dair bir tahmin verir; bu da yukarıdaki özellikleri aklınızda tutarak kedinizin kulaklarına, yüzüne ve tüyüne daha yakından bakmaya başlamanın eğlenceli bir yolu olabilir.

Bu bir başlangıç noktasıdır, pedigri testi değildir. Görünüşe dayalı bir tahmin belgelerin yerini tutmaz ve melez bir kedinin gerçek soy ağacını söyleyemez. Sonucu, bir arkadaşınızın düşünülmüş bir tahmini gibi karşılayın.

Araştırma bakımla ilgili sorular doğurursa — uzun tüylerin her gün taranması gerekip gerekmediği ya da çok enerjik bir kedinin ne kadar oyuna ihtiyaç duyduğu gibi — Uzmanlar'a sorun özelliği bir davranış uzmanını ve bir bakım uzmanını aynı sohbette buluşturur. Teşhis değil genel yönlendirme verirler; sağlıkla ilgili her konuda doğru kişi veteriner hekiminizdir. Sürekli çeviri ve Uzmanlar Premium abonelikle gelir.

SSS

Tekir bir kedi ırkı mı?

Hayır. Tekir; çizgi, benek ya da girdaplardan oluşan, genellikle alında "M" işareti bulunan bir tüy desenidir. Hem melez kedilerde hem de pek çok ırkta görülür.

Kısa tüylü ev kedisi ile British Shorthair arasındaki fark nedir?

Kısa tüylü ev kedisi, karışık ya da bilinmeyen kökenli herhangi bir kısa tüylü kedidir. British Shorthair ise yuvarlak kafalı, yoğun tüylü ve tıknaz yapılı, bir yetiştirici aracılığıyla kayıt altına alınan tanınmış bir ırktır.

Kedim kısmen Maine Coon olabilir mi?

Mümkün, ama yalnızca görünüşe bakarak anlamak zor. Boy, dağınık tüyler ve kulak püskülleri bunu düşündürebilir, fakat iri ve tüylü pek çok melez kedi de aynı özelliklere sahiptir. Belgeler ya da bir DNA testi daha sağlam bir cevap verir.

Bir uygulama kedimin ırkını söyleyebilir mi?

Bir uygulama kedinizin görünüşüne göre bir tahmin sunabilir; bu eğlenceli bir başlangıçtır. Soyu ise doğrulayamaz; bunu yalnızca belgeler yapar, bir DNA testi de ek ayrıntı verebilir.